Antepfıstığı Bahçelerinde Dip Kazan Pulluğu ve Ripper Kullanımı 

Antepfıstığı üretiminde verimliliği etkileyen en önemli faktörlerden biri toprak yapısıdır. Sertleşmiş ve sıkışmış tabakalar, kök gelişimini sınırlandırır; suyun derine inmesini engeller. Bu sorunu çözmek için en etkili yöntemlerden biri dip kazan (patlatan) ve ripper kullanımıdır.

Neden Dip Kazan Pulluğu ve Ripper Aletleri Kullanılır?

Sıkışmış toprak tabakalarını kırar: Böylece kökler daha rahat gelişir ve toprak derinliklerine iner. Su depolamayı artırır: Toprak sert tabakası kırıldığı için yüzey akışları nedeniyle araziden uzaklaşan suyun tutunmasını sağlar. Yağış ve sulama suyu yüzeyde kalmaz, kök bölgesine iner. Toprağı havalandırır: Mikroorganizmaların çalışmasını

hızlandırır. Kuraklığa dayanıklılığı artırır: Derin kökler sayesinde ağaçlar uzun süre susuzluğa dayanır.

Bahçe Toprağımın Sıkışık Olduğunu Nasıl Anlarım?

Çiftçiler için pratik gözlem

Tarla Denemesi

Traktörle pulluk veya çizel denenir. Eğer alet belli bir derinlikten sonra zorlanıyorsa veya çalışmıyorsa, o derinlikte sert tabaka vardır. Bahçe toprağının sıkışık olduğu bu şekilde anlayabilirsiniz.

Toprak Profil İncelemesi

Bir kazma kürek yardımıyla veya kepçe yardımıyla açacağınız çukurdan toprağın katmanlarını inceleyebilirsiniz. Profili incelediğinizde renk ve katman farkını hemen görebilirisiniz. Genel olarak; üstteki toprak daha gevşek,
koyu renkli ve organik maddece zengin görünür. Sert tabaka ise genelde açık renkli, sıkışmış, blok veya tabaka gibi bir görünüm sergiler. Adeta betona yakın bir tabaka gibidir.

Teknik Kontrolörlerin Kullandığı Aletler

1.Penetrometre (Toprak Sıkışma Ölçer)

2. Toprak Burgusu + Sensörlü Ölçüm

3. Yer Radarları (GPR – Ground Penetrating Radar)

Hangi Derinlikte Çalışır?

Dip kazan (patlatan): maksimum 70-80 cm derinlikte çalışır.

Ripper (çizel): Daha derin, maksimum 1 m ve üstü derinlikte
çalışır.

Ağaç Yaşına Göre Uygulama

 5 Yaş Bahçeler

Ağaç kökleri henüz yüzeyde yoğunlaşmıştır. Dip kazan veya ripper ağaç sırasına paralel, sıra

aralarından geçirilir. Taç altına girilmez, gövdeye 1,5–2 m mesafeden başlanır.

10 Yaş Bahçeler

Kökler daha geniş alana yayılmıştır. Dip kazan sıra aralarının tam ortasından geçirilir. Taç altına girilmez, işleme taç iz düşüm hizasından en az 0,5 m mesafeden başlanır.

10 Yaş Üstü Bahçeler

Ağaç kökleri derin ve geniştir, hassas çalışmak gerekir.  Dip kazan sadece sıra aralarının orta kısımlarında

kullanılmalı. Taç altına girilmez, işleme taç iz düşüm hizasından en az 1 m mesafeden başlanır.

 

Sıra Aralarında Çalışma Yönü

Genel olarak ağaç sırasına paralel çalışılır. Arazi eğimli ise suyun süzülmesine uygun olacak şekilde,

eğim doğrultusunda işleme yapılabilir. Genel olarak bahçe dikim modeli kare dikim ise dama veya baklava dilimi şeklinde çalışılabilir. Büyük yaşlardaki ağaçlarda tek yönlü çalışılması sonraki ikinci yılda yapılmayan diğer yönde çalışma yapılması daha uygundur. Dikdörtgen dikim modelinde ise daha çok geniş alanı yönünde çalışılması daha uygundur. Taç altındaki kök bölgesine kesinlikle girilmez.

 

Kaç Yılda Bir Yapılmalı?

Toprakta sıkışıklık oluştuğunda yapılmalıdır. İşlem zamanı: Meyve veren ağaçlarda hasattan sonra sonbaharda, Eylül veya Ekim aylarında toprak nemi orta seviyedeyken yapılmalıdır. Meyve vermeyen ağaçlarda ise sulama imkanı varsa toprakta suyun en az olduğu yaz ayları, sulama imkanı olsun olmasın Eylül veya Ekim ayları uygundur.

 

İşlemden Sonra Yapılacak Uygulamalar

Dip kazan veya ripper sonrası toprak gevşer ve yeni kök gelişimine açık hale gelir. Ayrıca toprakta hava sirkulasyonu artar ve su değişiminde artışlar yaşanabilir. Bu nedenle: İşlemden sonra gerekliyse sulama yapılması yararlı olur. Kökler bir miktar zarar göreceğinden kök onarımı, toprağın gevşemesi ve mikroorganizma faaliyetini arttıracak uygulamalar yararlı olur. Bunlardan bazıları şöyledir;

Solucan gübresi uygulaması: Organik maddeyi artırır, toprakta patlatanla açılan kanalları faydalı mikroorganizmalarla doldurur. Toprağı gevşetir, kök onarımına yardımcı olur.

Hümik asit uygulaması: Toprağın gevşemesine yardımcı olur. Besin alımını hızlandırır, kök gelişimini destekler.

Dip kazan İşleminden Sonra Yapılacak Uygulamaların Zamanı:  

Bahsedilen uygulamalar, dip kazan işleminden hemen sonra veya sonbahar yağışları başlamadan önce topraktan sulamayla yapılmalıdır. Yapraktan yapılacak uygulamalar ise ilkbaharda sürgün öncesinde etkilidir. Bu uygulamalarda amino asitler, solucan gübresi gibi ürünler destekleyicidir.

Bölgesel Değerlendirme

Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Siirt, Adıyaman, Diyarbakır, Batman: İllerde yapılan tarım ve iklim kurak koşullardadır. Burada asıl hedef ve önemli bir hedef olan yüzey akışlarıyla yağışların araziden uzaklaşmasının
önüne geçmek, yağış suyunu depolamak ve köklerin derinlere inmesini sağlamaktır. Ayrıca bu illerde genel olarak organik madde miktarı topraklarda düşüktür ve bu sebeple bahçe toprağı havadar olmayan, gevşek olmayan topraklardır. Büyüme ve gelişmenin yavaş olduğu bu arazilerde çoğunlukla kök gelişim alanının sıkışık olması nedeniyle yavaştır. Kök bölgesinin gevşek olması, toprak neminin uzun süre korunması bahsedilen üretici iller açısından faydalıdır. Bu illerde işlem sonrası mutlaka organik gübreleme yapılmalıdır.

Sonuç

Dip kazan ve ripper kullanımı, antepfıstığı bahçelerinde kök gelişimi, su yönetimi ve verimlilik için gerekli bir işlemdir. Ancak uygulama yapan operatörlerin ağaç yaşına göre derinlik ve işlem aralığını doğru ayarlamalıdır.
İşlemden sonra yapılacak solucan gübresi ve hümik asit uygulamaları, hem toprak hem de ağaç sağlığını uzun vadede olumlu etkiler.