Su uygulandıktan hemen sonra akabinde inceden hafif ama hızlı bir sürüm (toz kalkacak şekilde) ile ağaçlara toz yapışması sağlanır. Ben…
Şehir Yaşamında Balkonda Üzüm Yetiştirmenin Rehberi
Şehir yaşamında sınırlı alanlar, meyve veya sebze yetiştiriciliğini imkânsız hale getirmez. Doğru çeşit seçimi, uygun konteyner hacmi ve bilimsel bakım yöntemleri ile üzüm asması balkonlarda başarıyla yetiştirilebilir. Tabi farklı bitkileri yetiştirmek isteyenler var çok polülere olan liman ve mandalina asmayı veya üzümü özellikle seçtim çünkü üzüm kültürü andolu coğrafayasının her köşesinde hakimdir. Fakat şehirleşme ile kırsaldan uzaklaşılmasıyla balkon tarımına hobi amaçlı yöenlmiş ve deneyimler elde etmişlerdir çoğu zaman bu yaşanan bu olumsuz tecrübeye bir arayış vardır. Çünkü bunu başarmak ister bloğun amacı buna yardımcı olmaktır.
Bu rehber, saksı veya konteyner yetiştiriciliği üzerine akademik literatür ve tarımsal uzantı servislerinin (Extension Services) önerileri temel alınarak ve benimde farklı bitkilerde yaşamış olduğum deneyimlerden yola çıkarak hazırlanmıştır.
Sonuçta dar bir kök alanında yetiştiricilik yapılacağından ilk olarak saksılardan başlayarak giriş yapalım.
Üzüm, güçlü kök sistemi geliştiren bir bitkidir. Bu sebeple küçük saksılar;kök gelişimini sınırlar, su stresini artırır( daha hızlı su talebi olur), verimi düşürür ( alan küçük olduğu için büyüme de dolayısıyla dar kalır verim bu yönüyle olumsuz etkilenir.) Gerçi balkonda da yüksek verim beklenmez ama tek bir salkım da çok kez tatmin edici olmaz.
Michigan State University Extension’a göre saksıların üzüm yetiştiriciliğinde minimum 15–20 galon (60–95 litre) hacimli saksılar önerilir (MSU Extension, 2023).
Minimum 50–60 cm derinlik ve geniş drenaj delikleri olmasını önerir.
Royal Horticultural Society (RHS) tınlı kompostların (örneğin John Innes No.3) konteyner üzüm yetiştiriciliğinde başarılı sonuç verdiğini belirtmektedir (RHS Gardening).
Tın (kum %40 civarı,mil %40 civarı, Kil %20 civarı) bazlı kompost, perlit veya pomza (%15–20), organik madde karışımı önerir. Bu karışımın amacı ve genel yetiştiricilikte de dikkat edilmesi gereken; iyi drenaj, kök havalanması vekök çürümesini önlemek olmalıdır. Bu karışım bu yönüyle oldukça destekleyici ve verimli bir karışımdır.
Çoğu zaman yetersiz güneş ışığı nedeniyle sorunlar yaşanır. Üzüm tam güneş isteyen bir bitkidir. University of Minnesota Extension’a göre kaliteli meyve oluşumu için günlük en az 6–8 saat direkt güneş gereklidir. (UMN Extension).
Güney, güneydoğu, güneybatı yönlerine konumlanmalı bu yönler daha fazla ışık alıyor.
Eğer yüksek katlarda yetiştiricilik yapılacaksa; rüzgar koruması sağlanmalı, saksılar sabitlenmelidir. Neme çok dikkat edilmeli çünkü su buharı yaprak yüzeyinden rüzgarla çok hızlı uazaklaşır. Ayrıca mekanik darbelerden etkilenmemesi için rüzgar koruması sağlanmalı. Başımdan geçen bir olumsuz durumdur.
Oregon State University Extension, çardak veya destek sistemlerinin hem hava sirkülasyonunu artırdığını hem de sürgün yönetimini kolaylaştırdığını belirtmektedir (OSU Extension EC-1639).
Her üzüm çeşidi saksı yetiştiriciliğine uygun değildir.
Tercih edilmesi gereken özellikler:
Dar boğumlu büyüme yapan çeşitler ( çeşit uygun değilse bile teknikle çözebilirsiniz fakat tecrübeniz yoksa seçmeniz gereken çeşidin kısa boğumlu, fazla dallanma yapmayan bir çeşit olması yararlı olur.) ve hastalıklara dayanıklılık bu önemli çünkü keyfinizin kaçmasını istemeyeceksinizdir bazı çeşitler külleme ve mildiyöye çok hassatır.) yine çeşidir erken olgunlaşması sizi iyi hissettirecektir eminim.
Saksı yetiştiriciliğinde düzenli budama, sürgün kontrolü ve destek sistemi kurulumu yukarıdaki debeplerden dolayı kritik öneme sahiptir (MSU Extension, RHS Gardening).
Saksı bitkileri açık toprağa göre daha hızlı kurur. Bu sebeple sık ama az aralıklarla sulama yapmak faydalıdır.
Gardening Know How ve Extension rehberlerine göre fazla azot içeren gübreler: aşırı yaprak gelişimine düşük meyve oluşumuna neden olabilir.
Bu nedenle dengeli ve düşük azotlu gübreler tercih edilmelidir.
Budama, konteyner üzüm yetiştiriciliğinin en kritik aşamasıdır.
Önerilen sistemler: Guyot sistemi, Single cordon (balkon yetiştiriciliğinde daha pratiktir). Bu budama sistemlerinin görsellerine aramo motorlarından ulaşabilirisiniz.
OSU Extension rehberleri, düzenli budamanın hem bitki formunu hem de verimi doğrudan etkilediğini vurgular. Bu önemli çünkü budamasız bırakılırsa aşırı dallanma verimi düşürecektir.
Başlıca riskler:
Kötü drenaja bağlı kök çürümesi, rüzgar stresidir.
Urban container agriculture üzerine yapılan çalışmalar, balkon yetiştiriciliğinde mikroklima yönetiminin başarıyı belirleyen ana faktör olduğunu göstermektedir (Orsini et al., 2013). Ben özellikle rüzgar nedeniyle sorun yaşamıştım.
İlk meyve: 2–3 yıl
Tam verim: 3–5 yıl.
Saksı hacmi büyüdükçe salkım sayısı artabilir (NC State Extension). Bu köklerin beslenme alanıyla ilişkilidir.
Saksıda üzüm yetiştiriciliği doğru tekniklerle uygulandığında şehir yaşamında doğaya olan özlemi hobi amaçlı meyve üretimi sağlar. Büyük saksı hacmi, tam güneş, düzenli budama ve dengeli sulama başarılı sonuçlar için temel kriterlerdir. Üzüm güzeldir.
Oregon State University Extension Service (EC-1639). Growing Table Grapes.
University of Minnesota Extension. Growing Grapes in the Home Garden.
Michigan State University Extension (2023). Growing Grapes in Containers.
North Carolina State Extension (2022). Container Fruit Production Guidelines.
RHS (Royal Horticultural Society). Growing Grapes in Containers.
Gardening Know How (2021). Growing Grapes in Containers.
Orsini, F. et al. (2013). Urban agriculture and container cultivation systems.
Su uygulandıktan hemen sonra akabinde inceden hafif ama hızlı bir sürüm (toz kalkacak şekilde) ile ağaçlara toz yapışması sağlanır. Ben…
Hangi ağaçlara Antep Fıstığı aşısı yapılabilir?
Ağzınıza sağlık hocam Bencede aşılı fıstık dediğiniz gibi kaliteli aşılı Siirt fıstığı anaç buttum
Mesaj bırakın