Antep Fıstığı Bahçelerinde Arpa-Fiğ Ekimi

Güneydoğu’nun kurak ve sulak fıstık bahçeleri için uygulanabilir bir örtü bitkisi rehberini inceliyorsunuz.

Güneydoğu Anadolu’nun çok eskiden beri süregelen, antep fıstığı tarımında Mardin, Siirt, Gaziantep, Diyarbakır, Adıyaman ve GAP havzasının tamamında toprakların çıplak bırakılması erozyonu artırmakta, yüzey kabuğu oluşumuna yol açmakta ve ilkbahar yağışlarından yeterince faydalanılamamasına sebep olmaktadır. Bu yüzden arpa-fiğ karışımı, hem toprağı koruyan hem de bahçeye organik madde, azot ve su tutma kapasitesi kazandıran en pratik çözümlerden biridir. Bu ara tarım faaliyetinin yaygın hale gelmesini istiyoruz. Bu yazı temel yetiştiricilik ve bahçede yapılacak işlemleri özetlemektedir.

Ekim Zamanı

Tohum Oranı ve Miktarı

Dekara tohum miktarı:

Kuru (Sulamasız) Fıstık Bahçelerinde

Sulamasız antep fıstığı bahçelerinde ekimler sadece sıra aralarına yapılmalı, her ağacın çevresinde en az 1-2 metrelik çıplak şerit bırakılmalıdır. Bu şekilde genç ağaçlarla su rekabeti önlenmiş olur. Bu arazilerde biçim zamanı önemlidir. Ve su rekabeti başlamadan, arpa fiğ örtüsü mutlaka biçilmeli; tercihen sıra aralarında malç olarak yüzeyde bırakılmalıdır. Bitkinin bu şekilde erken sonlandırması, Nisan başındaki çiçeklenme döneminde fıstık ağacının suyunu koruması açısından hayati önem taşır.

Sulu Bahçelerde

Sulanan bahçelerde aynı şekilde sıra aralarına ekilir; yine ağaç çevreleri 1-2 metrelik çıplak şeritler bırakılmalıdır. Fakat biçim zamanı biraz geciktirilebilir. Bu bahçelerde ot verimi biraz daha yüksek olabilir. Nisan sonu, Mayıs başı arasında, tohum bağlamadan biçilmeli veya ezilip yatırılmalıdır. Böylece hem toprakta nem korunur.

Arpa Fiğ Biçim İşlemi

Malç Amaçlı Kullanım

Toprağı malçla örtmek, ağacının su ve besin kaybını önlemek ve yabancı otların baskılanması sağlamak amacıyla yapılır. Bu işlemi yaparken kullanılacak alet ekipmanlar ve uygulama şekli özetlenmiştir.

Makine ve Yöntemler:

Tırpan – Çayır Biçme Makinesi

Küçük bahçeler veya sık ağaçlı bahçeler için uygundur.

Çekilir tip: Traktöre bağlanır, sırayla tarlada gezilir.

Tek kişilik traktör tipi veya el tırpanı da genç bahçelerde kullanılabilir.

Çayır Biçme Makinesi (Rotatif veya Diskli)

Daha geniş alanlar için uygundur.

Rotatif makine: Dönen bıçaklar ile keser, yaprak ve sap karışımı yerde kalır.

Diskli makine: Daha temiz kesim sağlar, özellikle daha kuru ve sert alanlarda tercih edilir.

Yeşil Gübre Amaçlı Kullanım

Toprağı beslemek ve organik madde kazandırmak, azot bağlayan fiğ sayesinde toprağın doğal gübresini sağlamak amacıyla kullanılmaktadır.

Makine ve Yöntemler:

Biçme + Toprak İşleme Kombinasyonu

Önce arpa-fiğ biçilir, ardından rotovatör veya diskaro ile toprağa karıştırılır. Bu yöntem, toprağın organik madde ve azot içeriğini artırır.

Yeşil Gübre Makinesi / Chopper

Örtü bitkisi kesilir, parçalanır ve toprağa geri bırakılır. Özellikle büyük bahçelerde zaman ve işgücü tasarrufu sağlar.

Pulluk veya Kültivatör ile Karıştırma

Biçilen bitkiler toprağa yedirilir. Bir süre sonra toprak gevşer, su infiltrasyonu artar.

Biçimden Sonra Ne Yapılmalı?

Arpa fiğ biçiminde bitki parçaları ot veya silaj olarak değerlendirilebilir,  toprağa karıştırılabilir, veya olduğu yerde bırakılarak malç görevi görmesi sağlanabilir. Malç; toprağı yaz sıcağına karşı örter, buharlaşmayla oluşan su kaybını önemli ölçüde azaltır.

Sonuç olarak

Arpa-fiğ örtüsü; ne yalnızca bir “yeşil gübre”, ne de sadece “yem bitkisi”dir. Doğru zamanda ekilip doğru zamanda sonlandırıldığında, toprağı örten bir battaniye, yağmur suyunu emen bir sünger, bahçeye nefes aldıran bir canlılık tabakası hâline gelir. Bahçenize güç katacaktır.