Antep Fıstığında Psillid Zararlısına Karşı Su ile Mücadele Rehberi

Antep fıstığı üretiminde en sık karşılaşılan zararlılardan biri Agonoscena pistaciae, halk arasında bilinen adıyla psillid veya şıralı zenkdir. Zararlı, yaprak ve sürgünlerde ciddi hasara neden olabilir; verimi düşürür ve ağaç sağlığını zayıflatır. Son dönemlerde çiftçiler arasında su ile mücadele yöntemi popüler hale gelmiş olup. Bu yöntemden kimi zaman başarı veya başarısız olduklarından bahsetmektedirler. Peki, bu yöntem gerçekten işe yarıyor mu? Ne zaman uygulanmalı ve nelere dikkat edilmeli? Bu yazımda bunları ele alacağız.

Agonoscena pistaciae (Psillid) Hakkında Temel Bilgiler

Kışı nasıl geçirir?

Zararlı, genellikle ağaç kabuklarının çatlakları ve dalların dip kısımlarında ergin halde kışlar.

İlk zarar ne zaman başlar?

Sıcaklıklar artmaya başladığında, Mart sonu – Nisan başı gibi aktif hale gelir ve taze sürgünlere yumurta bırakır.

Zarar şekli:

Zararlı sürgün ve yapraklarda tatlımsı madde salgılar. Bu madde, yaprak ve sürgünlerde fumajin oluşmasına yol açar. Sonuç: yaprak kuruması, sürgün gelişiminde yavaşlama ve verim kaybı oluşturur.

Yoğun dönem:

Mayıs – Temmuz arası popülasyon en yüksek seviyeye ulaşır. 

Hasat sonrası Eylül Ekim ayında da sıkça yüksek popülasyonlar görülmektedir.

Su ile Mücadele Nedir? Etki Mekanizması

Su ile mücadele, zararlıyı kimyasal kullanmadan fiziksel olarak temizleme yöntemidir. Ergin yumurta ve nimflerin

ve yaprak yüzeyinde biriken tatlımsı maddeyi yıkar. Tatlımsı maddenin yaprak yüzeyini kapatmasıyla oluşan fumajini engeller. Popülasyonu baskılar ama tamamen yok etmez. 

Özetle, su uygulaması öldürücü değil, rahatsız edici ve uzaklaştırıcı ve yaprak yüzeyinin temizlenmesi şeklinde etkiye sahiptir.

Uygulama Şekli

Basınçlı su püskürtme: Hortum veya holderle basınçlı olarak yaprak altları ve sürgünler hedeflenir.

Tek uygulama yeterli olmayabilir; 2-3 gün arayla tekrar edilebilir.

Su Tek Başına Yeterli mi?

Zararlıyla mücadele için teknik talimatta; ortalama olarak bir bileşik yaprakta 20 adet ergin nimf olduğunda zararlıya karşı kimyasal mücadele kararı verilmesi tavsiye edilir. Bu sebeple sezon boyunca popülasyon takibi yapılmalı, mücadelede yardımcı tekniklerin kullanılması faydalıdır.

Su tek başına mücadelede; kısmen etkilidir fakat tek başına yetersiz. Kimyasal destek gerekebilir.

Yazın Su ile Mücadelede Riskler

Yüksek sıcaklıkta yaprak yanığı riski, yaprak hastalıklarının gelişimiyle ilgili riskler oluşturabilir. Yaz dönemleri yağmurlama sulama ile mücadele edilirse, aşırı sulama konusunda dikkat edilmeli çünkü kök boğulması ve kök hastalıkları riskini yaratabilir.

Eylül-Ekim Ayı Su ile Mücadele Çevresel Bilinç

Eylül ve Ekim ayları, Antepfıstığı bahçelerinde psillid zararlısı açısından önemli bir dönemdir. Bu dönemde zararlının biyolojisi, çevresel koşullar ve doğal düşmanlarla ilişkisi, uygun mücadele stratejilerinin planlanmasında belirleyici rol oynar. Psillidler, genellikle sonbaharda kışlama hazırlığına başlar. Ergin zararlı ağaç kabukları ve çatlaklarda kışlar. Su uygulaması yumurta ve nimleri yaprak yüzeyinden uzaklaştırarak biyolojik döngüsünün

kırılmasına sebep olur ve popülasyonu aşağıya çekmeye yardımcı olacaktır. Psillidlerin doğal düşmanları (parazitoitler, predatör böcekler) Eylül-Ekim döneminde aktiftir. Bu nedenle biyolojik dengeyi bozmayacak

önlemler tercih edilmelidir. Kimyasal mücadelenin gerekmediği durumlarda, doğal düşmanların korunması uzun vadeli kontrol için kritik öneme sahiptir.

Bu dönemde de su uygulaması tek başına yeterli olmayabilir, fakat ciddi düzeyde yumurta ve nimfi yapraktan uzaklaştıracaktır. Ayrıca bu dönemde doğal düşmanların da korunmasını sağlayacak yapraklara su püskürtülmesi çevre dostu bir mücadele tekniği olarak görülmelidir. Ergin yoğunluğu aşırı yüksek olursa ilave su mücadelesi ile doğal dengeye katkı sağlayacağını düşünmekteyim. Çok zorunda olunmadıkça kimyasal mücadele yapılmaması doğal denge çevre korunması yönünden faydalıdır.

Su Uygulamasının Temel Mantığı

Uygulamanın amacı zararlının yaşam alanını zorlaştırmak, popülasyonu baskılamak ve uzaklaştırmaktır.

Bir diğer nedeni kimyasal kullanımını azaltmaktır. Su, tek başına öldürücü olmadığından, kimyasal ilaçları tamamen bırakma şansımız şuan için maalesef yok fakat destekleyici olarak entegre mücadele mantığı kullanıldığını hatırlatmak yerinde olacaktır. 

Sonuç

Su ile mücadele zararlıyı tamamen yok etmez, ancak temizlik ve baskılama aracıdır.

Uygulama ; yaz ortası mücadelede tek başına yeterli değildir, ama kimyasal kullanımını azaltmada yardımcı olur. Antep fıstığı hastalıklarında su ayrıca risk faktörleri içerir dikkate alınmalıdır. 

Eylül Ekim döneminde de tek başına yeterli olmamakla beraber bu dönemde tekerrürlü kullanım ve daha etkin olacağı düşünülmelidir.

Son olarak su uygulaması, kimyasal bağımlılığı azaltan, çevre dostu ve ekonomik bir yöntem olarak çiftçilere büyük avantaj sağlar.